آمار جدید اقتصاد آمریکا چه پیامی برای قیمت جهانی طلا و دلار ایران دارد؟

به گزارش نماد اقتصاد، آمار جدید اقتصاد آمریکا نشان می‌دهد که تصویر اقتصاد این کشور نسبت به ماه‌های گذشته پیچیده‌تر شده است. در ماه جولای، ۲۳ هزار شغل در آمریکا به‌طور غیرمنتظره‌ای حذف شد و آمار اشتغال ژوئن نیز تنها ۲۰ هزار شغل افزایش را در اقتصاد این کشور نشان داد؛ نرخ بیکاری با وجود کاهش مشارکت نیروی کار به ۴.۱ درصد رسید. این داده‌ها احتمال افزایش نرخ بهره فدرال رزرو در ماه سپتامبر را در بازار کاهش داد.

در بخش مصرف نیز نشانه‌های مشابهی دیده شد. خرده‌فروشی آمریکا در جولای ۰.۶ درصد کاهش یافت؛ این نخستین افت در ۹ ماه گذشته و شدیدترین کاهش طی ۱۴ ماه بود. فروش خرده‌فروشی پایه که در محاسبات تولید ناخالص داخلی اهمیت دارد نیز ۰.۴ درصد افت کرد و همین مسئله باعث شد برخی اقتصاددانان برآورد رشد سه‌ماهه سوم را کاهش دهند؛ برای نمونه، گلدمن ساکس برآورد خود را به ۲.۲ درصد رساند.

با این حال، ریسکهای تورمی در ایالات متحده هنوز به طور کامل مهار نشده است. شاخص قیمت مصرف‌کننده در جولای ۰.۱ درصد رشد ماهانه داشت و نرخ تورم سالانه به ۳.۴ درصد رسید، در حالی که تورم هسته در سطح ماهانه ۰.۲ درصد و سالانه ۲.۵ درصد بود.

شاخص قیمت تولیدکننده نیز در جولای بدون تغییر باقی ماند؛ قیمت کالاها ۰.۷ درصد کاهش یافت، اما هزینه خدمات ۰.۲ درصد بالا رفت و نرخ سالانه شاخص قیمت مصرف‌کننده به ۴.۷ درصد رسید. این ترکیب نشان می‌دهد فشار تورمی در حال کاهش است، اما هنوز به سطحی نرسیده که بتوان درباره پایان کامل نگرانی‌های تورمی فدرال رزرو سخن گفت.

از این رو، آمار جدید اقتصاد آمریکا بیش از آنکه یک سیگنال یک‌جهته ارائه کند، یک معادله دشوار برای سیاست‌گذار پولی ساخته است: بازار کار ضعیف‌تر شده، شاخص مصرف‌کننده نشانه‌هایی از کاهش قدرت خرید را برجسته کرده، اما تورم همچنان بالاتر از هدف دو درصدی فدرال رزرو قرار دارد.

چرا دلار تحت فشار قرار گرفته است؟

واکنش بازار ارز به آمار جدید اقتصاد آمریکا عمدتا از مسیر انتظارات نرخ بهره عبور کرده است. کاهش اشتغال، افت خرده‌فروشی و داده‌های نسبتا آرام تورمی باعث شده معامله‌گران احتمال افزایش نرخ بهره در سپتامبر را کاهش دهند؛ بر اساس گزارش رویترز، این احتمال در ۱۸ آگوست به حدود ۳۵ درصد رسید، در حالی که یک هفته قبل ۵۲.۲ درصد بود.

همین تغییر انتظارات به تضعیف دلار در برابر ارزهای اصلی منجر شده است. رویترز گزارش داده که ارزش دلار در ۱۸ آگوست نزدیک پایین‌ترین سطوح چندماهه خود قرار گرفت، در حالی که یورو و پوند در نزدیکی سقف‌های اخیر معامله شدند.

با این حال، افت دلار به معنای پایان فشارهای صعودی بر آن نیست. افزایش قیمت نفت ناشی از تشدید تنش‌های ژئوپلیتیکی می‌تواند دوباره تورم آمریکا را بالا ببرد و در صورت پایدار شدن این فشار، انتظارات برای سیاست پولی سخت‌گیرانه‌تر را احیا کند. رویترز نیز هشدار داده است که تداوم تورم می‌تواند روند تضعیف اخیر دلار را معکوس کند.

این همان نقطه‌ای است که آمار جدید اقتصاد آمریکا با بازار انرژی و تحولات ژئوپلیتیک تلاقی پیدا می‌کند. علاوه بر این قیمت نفت برنت در ۱۸ آگوست از ۹۱ دلار عبور کرد و افزایش قیمت انرژی خطر بازگشت فشارهای تورمی را افزایش داده است.

پیام داده‌های آمریکا برای بازار جهانی طلا

در شرایط معمول، کاهش انتظارات برای افزایش نرخ بهره آمریکا به نفع طلاست؛ زیرا هزینه فرصت نگهداری دارایی بدون بازدهی مانند طلا در مقایسه با اوراق بهره‌دار کاهش می‌یابد. رفتار اخیر بازار نیز همین ارتباط را نشان داده است؛ در ۱۷ آگوست، هم‌زمان با کاهش دلار و افزایش نگرانی درباره وضعیت اقتصاد و سیاست پولی آمریکا، قیمت طلا بیش از یک درصد رشد کرد و به ۴,۴۲۰ دلار رسید.

رویترز همچنین گزارش داده است که طلا در آگوست حدود ۹ درصد افزایش یافته و به محدوده ۴,۴۰۰ دلار در هر اونس بازگشته است. این روند پس از سقوط شدید قیمت طلا در ماه‌های ابتدایی جنگ ایران و اسرائیل و افزایش نیاز بازار به نقدینگی شکل گرفته است.

در عین حال، رشد طلا تنها به داده‌های اقتصاد آمریکا مربوط نیست. تنش‌های ژئوپلیتیکی، تقاضای سرمایه‌گذاران برای دارایی‌های امن و تغییر جریان سرمایه میان بازارهای مختلف نیز در روند اخیر نقش داشته‌اند. بنابراین، نمی‌توان افزایش قیمت طلا را صرفا به ضعف داده‌های آمریکا نسبت داد.

با این حال، جهت نرخ بهره همچنان یکی از متغیرهای اصلی بازار طلاست. اگر آمار جدید اقتصاد آمریکا در ماه‌های آینده ضعف بیشتری در بازار کار و مصرف نشان دهد و هم‌زمان تورم به مسیر نزولی خود ادامه دهد، کاهش فشار برای افزایش نرخ بهره می‌تواند از قیمت طلا حمایت کند؛ این رابطه در واکنش بازار به داده‌های اخیر نیز مشاهده شده است.

همچنان یک تهدید برای طلا باقی مانده است

مسئله اصلی این است که اقتصاد آمریکا با یک سناریوی کاملا ساده از ضعف اقتصاد و رشد طلا مواجه نیست. اگر افزایش قیمت نفت ناشی از بحران خاورمیانه به تورم بالاتر منجر شود، فدرال رزرو ممکن است با وجود ضعف رشد و اشتغال، فضای کافی برای کاهش نرخ بهره نداشته باشد.

این سناریو می‌تواند هم‌زمان دلار و طلا را تحت تاثیر قرار دهد، اما جهت حرکت آن‌ها لزوما یکسان نخواهد بود. افزایش تقاضای پناهگاه امن می‌تواند از طلا حمایت کند، در حالی که افزایش نرخ‌های بهره یا افزایش تقاضای نقدینگی می‌تواند به رشد دلار منجر شود؛ واکنش بازار در هفته‌های اخیر نیز نشان داده است که این دو نیرو می‌توانند هم‌زمان فعال باشند.

از سوی دیگر، بازده اوراق خزانه آمریکا در روزهای اخیر افزایش قابل‌توجهی داشته است. در ۱۸ آگوست، بازده اوراق ۳۰ساله خزانه به ۵.۳۲۶ درصد رسید که بالاترین سطح نزدیک به دو دهه گذشته بود و بازده اوراق ۱۰ساله نیز به ۴.۷۴ درصد نزدیک شد. این افزایش بازده می‌تواند در مقاطع مختلف فشار مضاعفی بر طلا ایجاد کند، حتی اگر دلار هم‌زمان تضعیف شود.

اثرگذاری بر دلار ایران چگونه خواهد بود؟

برای بازار ایران، آمار جدید اقتصاد آمریکا مستقیما نرخ دلار آزاد را تعیین نمی‌کند. داده‌های اقتصادی آمریکا ابتدا بر شاخص دلار، نرخ‌های بهره، جریان سرمایه جهانی و قیمت کالاها اثر می‌گذارند و سپس بخشی از این تغییرات می‌تواند از مسیر بازار جهانی ارز و انتظارات سرمایه‌گذاران به بازارهای داخلی منتقل شود. داده‌های بازار ایران نیز نشان می‌دهد قیمت طلا، دلار و اونس جهانی به‌صورت هم‌زمان در رصد فعالان این بازار قرار دارند.

در بازار ایران، تضعیف شاخص دلار در برابر ارزهای اصلی لزوما به معنای کاهش نرخ دلار در بازار آزاد تهران نیست؛ زیرا نرخ ارز داخلی علاوه بر شرایط جهانی، تحت تاثیر عوامل داخلی و ریسک‌های سیاسی و اقتصادی قرار دارد. در ۱۹ جولای نیز یک خبرگزاری داخلی گزارش کرده بود که هم‌زمان با کاهش ارزش ریال، دلار در بازار آزاد ایران به حدود ۱۹۴ هزار و ۵۰۰ تومان رسیده و قیمت طلا و سکه نیز افزایش یافته بود.

بنابراین، برای قیمت دلار ایران، پیام داده‌های اخیر آمریکا را باید محتاطانه تفسیر کرد. کاهش انتظارات افزایش نرخ بهره آمریکا از نظر نظری فشار کاهشی بر دلار جهانی ایجاد می‌کند، اما این عامل به‌تنهایی نمی‌تواند مسیر دلار بازار آزاد ایران را مشخص کند.

چرا طلای ایران می‌تواند متفاوت از طلای جهانی رفتار کند؟

در بازار داخلی، قیمت طلا از ترکیب قیمت جهانی طلا و نرخ ارز اثر می‌گیرد و داده‌های بازار ایران نیز این ارتباط میان اونس جهانی، دلار و قیمت طلای داخلی را نشان می‌دهد. بنابراین، اگر اونس جهانی افزایش یابد اما دلار داخلی کاهش پیدا کند، رشد طلای داخلی می‌تواند محدود شود؛ برعکس، افزایش هم‌زمان اونس جهانی و نرخ دلار داخلی می‌تواند فشار صعودی بیشتری بر قیمت طلا در ایران ایجاد کند.

به همین دلیل، آمار جدید اقتصاد آمریکا برای سرمایه‌گذاران ایرانی بیش از آنکه یک سیگنال مستقیم خرید یا فروش باشد، یک متغیر مهم در ارزیابی مسیر اونس جهانی و بازار ارز است. در صورت تداوم ضعف بازار کار و مصرف آمریکا و کاهش فشارهای تورمی، احتمالا انتظارات نرخ بهره پایین‌تر می‌تواند از طلا حمایت کند؛ اما اگر افزایش قیمت انرژی باعث بازگشت تورم شود، مسیر طلا و دلار می‌تواند پیچیده‌تر شود.

چشم‌انداز طلا و دلار

چشم‌انداز آمار جدید اقتصاد آمریکا در ماه‌های آینده برای بازارها اهمیت بیشتری پیدا خواهد کرد؛ زیرا فدرال رزرو با اقتصادی مواجه است که نشانه‌هایی از کاهش شتاب فعالیت در آن دیده می‌شود، اما تورم هنوز بالاتر از هدف رسمی قرار دارد.

برآورد صندوق بین‌المللی پول نیز نشان می‌دهد اقتصاد آمریکا در سال ۲۰۲۶ همچنان رشد خواهد کرد، اما بازار کار با سرعت کمتری نسبت به سال‌های قبل گسترش می‌یابد و تورم همچنان بالاتر از هدف فدرال رزرو باقی می‌ماند. صندوق بین‌المللی پول رشد تولید ناخالص داخلی آمریکا در سال ۲۰۲۶ را حدود ۲.۴ درصد برآورد کرده و انتظار دارد تورم هسته «PCE» در نیمه نخست ۲۰۲۷ به ۲ درصد نزدیک شود.

در چنین وضعیتی، مسیر طلا بیش از گذشته به سه متغیر داده‌های بازار کار آمریکا، مسیر تورم و واکنش فدرال رزرو وابسته خواهد بود. هم‌زمان، برای بازار ایران یک متغیر چهارم نیز اهمیت تعیین‌کننده دارد و آن مسیر نرخ دلار داخلی است.

در مجموع آمار جدید اقتصاد آمریکا به طور کلی سیگنالی متمایل به کاهش فشار برای افزایش نرخ بهره فدرال رزرو ارسال کرده است؛ افت اشتغال، کاهش خرده‌فروشی و تعدیل نسبی تورم در کنار یکدیگر احتمال توقف سیاست انقباضی بیشتر را افزایش داده‌اند.

این شرایط در کوتاه‌مدت برای طلا مساعدتر از دلار جهانی بوده است و واکنش اخیر بازار نیز با رشد طلا و تضعیف شاخص دلار همراه شده است. با این حال، افزایش قیمت نفت و تشدید تنش‌های ژئوپلیتیکی می‌تواند دوباره تورم را افزایش دهد و معادله نرخ بهره آمریکا را تغییر دهد.

برای ایران، نتیجه نهایی به مسیر هم‌زمان اونس جهانی و نرخ دلار داخلی بستگی دارد؛ بنابراین اثر آمار جدید اقتصاد آمریکا بر بازار طلا و ارز ایران را نمی‌توان مستقل از شرایط داخلی بازار ارز و ریسک‌های ژئوپلیتیکی ارزیابی کرد.